Pa fywyd gwyllt sy’n byw yn eich llecyn lleol chi – boed yn ardd, eich hoff warchodfa natur, eich parc lleol, neu beth bynnag mae ‘eich llecyn’ yn ei olygu i chi? Sut mae eich llecyn yn cyfrannu at fioamrywiaeth ehangach eich ardal? Pa gyfraniad allai ei wneud o bosibl? Dyma’r math o gwestiynau yr hoffem gael pobl i feddwl amdanyn nhw yn y prosiect ‘Eich Llecyn Gwyllt’, sy’n ceisio meithrin sgiliau byd natur a chofnodi yn y gymuned, a helpu pobl i ddefnyddio’r sgiliau hynny i gofnodi’r bywyd gwyllt yn eu llecyn lleol – neu ymhellach i ffwrdd! Mae’r prosiect yma, sy’n weithredol tan fis Mawrth 2027, wedi cael ei gyllido gan gynllun grant bioamrywiaeth Lleoedd Lleol ar gyfer Natur Llywodraeth Cymru, drwy Bartneriaethau Natur Lleol ein rhanbarth, yr ydyn ni’n gweithio’n agos gyda nhw ar y prosiect.
Dros gyfnod y prosiect, byddwn yn datblygu system i bobl fabwysiadu llecyn i’w gofnodi, ochr yn ochr ag adnoddau i’w helpu i ddechrau adnabod eu bywyd gwyllt lleol a deall sut mae eu llecyn yn cyfrannu at fioamrywiaeth eu hardal. I ddylunio’r rhain, rydyn ni’n gweithio’n agos gyda grwpiau cymunedol a chofnodi amrywiol yn ein rhanbarth, yn ogystal ag arbenigwyr rhywogaethau lleol a’n partneriaid sy’n gweithio ym maes cadwraeth. Bydd y rhain yn ychwanegu at yr adnoddau sydd eisoes wedi’u casglu at ei gilydd yn ein Pecyn Adnoddau Cofnodi Bywyd Gwyllt.
Gallwch weld enghreifftiau o adnoddau rydyn ni wedi’u datblygu hyd yma isod. Cysylltwch os ydych chi eisiau’r rhain ar gyfer eich llecyn eich hun!
Adnoddau
- Crynodeb Cyfeirio neu Gofnodion Clawr 1km Sgwâr
Nod y crynodebau hyn yw rhoi argraff gyffredinol o’r hyn rydyn ni’n ei wybod am yr ardal, ysgogi diddordeb mewn cofnodi pellach, a thynnu sylw at unrhyw fylchau. Maent yn ategu’r swyddogaeth ‘Beth Sydd yn Fy Ardal’ bresennol ar Aderyn, lle gall defnyddwyr chwilio am restr o rywogaethau nad ydynt yn sensitif ar gyfer unrhyw sgwâr 1km – aderyn.lercwales.org.uk/public/search.
- Rhestri o rywogaethau cychwyn
Mae’r rhain yn darparu rhestr o 100 o rywogaethau y mae posib eu hadnabod yn hawdd, gan gwmpasu’r holl brif grwpiau o rywogaethau sy’n cael eu hamlinellu yn y crynodeb cofnodi, a hefyd yn nodi pryd cawsant eu cofnodi ddiwethaf yn y llecyn, os o gwbl – yn ôl y cofnodion sy’n cael eu cadw gan WWBIC. Nid ydynt yn nodi beth i’w gofnodi, ond maent yn tynnu sylw at rywogaethau hygyrch i ddechrau chwilio amdanynt yn eich llecyn.
Gwylio’r Gwyllt Gorllewin Cymru
Fel rhan o’r prosiect, rydyn ni’n cynnal sesiynau Gwylio’r Gwyllt Gorllewin Cymru rheolaidd a fydd yn symud o amgylch gwahanol gymunedau yng Ngheredigion, Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin. Bydd y sesiynau yma’n darparu cyfleoedd i archwilio cynefinoedd lleol gyda’n gilydd, cofnodi’r rhywogaethau rydyn ni’n eu darganfod a chael hwyl yn edrych ar fyd natur mewn sesiynau hamddenol ac ymarferol. Bydd hyfforddiant ar gofnodi ac adnabod rhywogaethau’n cael ei ddarparu hefyd. Bydd canfyddiadau o’r sesiynau’n cael eu rhannu ar Gofnodi Biolegol Gorllewin Cymru | Tudalen Facebook.
